Xét nghiệm HPV: ai cần làm và đọc kết quả thế nào?

01Tìm HPV nguy cơ cao tại cổ tử cung

Xét nghiệm HPV nguy cơ cao phát hiện vật liệu di truyền của các type liên quan ung thư cổ tử cung. Mẫu thường được lấy từ cổ tử cung trong khám bằng mỏ vịt; một số chương trình cho phép tự lấy mẫu âm đạo với bộ được phê duyệt.

Xét nghiệm không cho biết bạn nhiễm khi nào, từ ai hoặc vi rút có ở mọi vị trí cơ thể hay không. HPV có thể tồn tại yên lặng nhiều năm, nên kết quả mới dương tính không chứng minh bạn tình không chung thủy.

HPV test là công cụ sàng lọc nguy cơ, không phải xét nghiệm truy tìm nguồn lây.

02Một xét nghiệm tìm tác nhân, một xét nghiệm nhìn tế bào

HPV test tìm vi rút nguy cơ cao. Pap test (tế bào học cổ tử cung) tìm tế bào bất thường có thể do HPV hoặc nguyên nhân khác. Co-test thực hiện cả hai từ cùng một lần lấy mẫu.

Kết quả có thể ghi HPV 16/18 riêng, nhóm type nguy cơ cao khác, tế bào bình thường hoặc các mức bất thường tế bào. Cách theo dõi không chỉ dựa vào một dòng kết quả mà còn tuổi và kết quả trước đây.

• HPV âm tính: nguy cơ ngắn hạn thường thấp hơn.
• HPV dương, tế bào bình thường: có thể cần lặp lại hoặc phân type.
• HPV 16/18 hoặc tế bào bất thường: có thể cần soi cổ tử cung sớm hơn.

03Theo chương trình sàng lọc cổ tử cung, không phải theo hoạt động tình dục đơn lẻ

WHO khuyến nghị sàng lọc bằng xét nghiệm hiệu năng cao trong chương trình có quy trình theo dõi rõ ràng; tuổi bắt đầu và khoảng cách phụ thuộc quốc gia, nguy cơ HIV và nguồn lực. Tại nơi dùng hướng dẫn CDC/USPSTF, các lựa chọn cũng thay đổi theo nhóm tuổi.

Người đã cắt toàn bộ tử cung/cổ tử cung vì lý do lành tính, người có tiền sử tổn thương tiền ung thư nặng, suy giảm miễn dịch hoặc HIV cần kế hoạch riêng. Không xét nghiệm HPV thường quy cho nam giới, họng hoặc hậu môn chỉ để “kiểm tra chung” trong đa số hướng dẫn.

04Một cuộc hẹn ngắn, quyền kiểm soát vẫn thuộc về bạn

Hỏi cơ sở về việc đang có kinh, thuốc đặt âm đạo, quan hệ và thụt rửa trước hẹn vì hướng dẫn chuẩn bị có thể khác. Báo đang mang thai, đau, chảy máu hoặc từng sang chấn để nhân viên điều chỉnh cách khám.

Bạn có thể yêu cầu giải thích từng bước, mỏ vịt nhỏ hơn, người đi kèm hoặc dừng bất cứ lúc nào. Lấy mẫu có thể gây khó chịu và ra máu rất ít, nhưng đau dữ dội hoặc chảy máu nhiều không phải điều nên chịu đựng.

• Mang kết quả sàng lọc cũ.
• Nói rõ nếu từng điều trị tổn thương cổ tử cung.
• Hỏi khi nào và bằng cách nào sẽ nhận kết quả.

05Dương tính không đồng nghĩa ung thư

Phần lớn nhiễm HPV được hệ miễn dịch kiểm soát. Nguy cơ tăng khi type nguy cơ cao tồn tại và gây biến đổi tế bào qua thời gian. Vì vậy mục tiêu là phát hiện và xử lý tiền ung thư trước khi thành ung thư.

Đừng chỉ nhìn chữ “positive”. Kiểm tra type HPV, kết quả tế bào học, khuyến nghị lặp lại/soi cổ tử cung và hạn hoàn thành. Nếu báo cáo không có bước tiếp theo, liên hệ cơ sở thay vì tự suy diễn.

Đọc tiếp: HPV dương tính: lộ trình theo dõi

06Theo dõi đúng hẹn quan trọng hơn tìm cách “diệt HPV” tại nhà

Không có thuốc uống hay dung dịch tại nhà được chứng minh loại bỏ HPV nguy cơ cao khỏi cơ thể. Điều trị nhắm vào tổn thương hoặc mụn cóc, không phải làm sạch một xét nghiệm bằng mọi giá.

Tiêm HPV vẫn có thể phòng type chưa gặp nhưng không điều trị kết quả đang dương. Không hút thuốc, kiểm soát HIV và hoàn thành theo dõi hỗ trợ giảm nguy cơ. Khám sớm nếu chảy máu sau quan hệ, chảy máu bất thường, dịch hôi hoặc đau vùng chậu.

Đọc tiếp: Vắc xin HPV có còn ích sau khi đã quan hệ?